L A T A R N I A   M O R S K A  -  K O O B R Z E G

 

安iat這 latarni morskich jak zwiastun dobrej nadziei ,albatros, jest dla 瞠glarzy 鈍iadectwem blisko軼i brzegu i bezpiecznego, zacisznego postoju przed dalsz w璠r闚k po morzach i oceanach.

Jednym z takich zwiastun闚 dobrej nadziei jest Latarnia Morska w Ko這brzegu. Pierwsze 鈍iat這 nawigacyjne pe軟i帷e rol latarni morskiej rozb造s這 w Ko這brzegu w roku 1666 z wie篡 wybudowanego w豉郾ie budynku zarz康u portu. Mia這 ono jednak charakter okazjonalny tzn. zapalano ogie tylko w闚czas, gdy do portu zbli瘸 si jaki statek. Dopiero w roku 1878 znajdujemy dok豉dne informacje o latarni jako 鈍ietle nawigacyjnym w spisie latar oraz w locji.

Od roku, 1866 czyli 200lat od pierwszego zapalenia 鈍iat豉, latarnia morska w Ko這brzegu pali豉 si, co noc. 安iat這 zasilane by這 olejem rzepakowym w lampie Fresnela. Zu篡wano go 77,6 kg w ci庵u roku. Do zada latarnika nale瘸這 w szczeg鏊no軼i pilnowanie, aby ogie pali si bez przerw, aby w zanadrzu znajdowa si zapas oleju oraz niedopuszczanie do zadymienia optyki. Laterna znajdowa豉 si na wysoko軼i 7,8 m n.p.m. i mia豉 zasi璕 ok.5 Mm (mila morska 1852 m ). 安ieci豉 ona 鈍iat貫m bia造m.

Trzydzie軼i lat p騧niej tj. w roku1896 wg spisu latar 鈍iat這 umieszczone jest na wysoko軼i 8.6 m n.p.m. Zmieni si tylko kolor 鈍iat豉 na czerwony. Przy zastosowaniu soczewki o ogniskowej 250 mm zasi璕 鈍iat豉 zwi瘯szy si do 6 Mm.

Umiejscowiona ona by豉 jak poprzednio na pomalowanym na 鄴速o budynku stacji pilot闚, kt鏎y znajdowa si u nasady wschodniego falochronu w miejscu obecnego Bosmanatu Portu. Dalsze dzieje Latarni Morskiej w Ko這brzegu nierozerwalnie zwi您ane s z losami pot篹nego fortu "Uj軼ie” stoj帷ego na prawym brzegu uj軼ia rzeki Pars皻y.

W roku 1627 u uj軼ia Pars皻y wybudowany zosta "Blockhaus” kt鏎ego zadaniem by豉 obrona portu od strony morza. Umocnienia zosta造 zniszczone przez szalej帷y sztorm w 1709 r. Na miejscu zniszczonych umocnie w tym samym roku zbudowany zosta szaniec, kt鏎y by widowni ci篹kich walk obl篹niczych w latach 1758-1761. Szczeg鏊nie ci篹kie boje artyleryjskie toczone by造 podczas trzeciego obl篹enia w 1761 r. ,kiedy to artyleria nabrze積a ostrzeliwa豉 flotyll rosyjsko - szwedzk sk豉daj帷 si z 50 okr皻闚.

Po zako鎍zeniu wojny siedmioletniej Fryderyk Wielki przeznaczy pot篹ne sumy na rozbudow i modernizacj ko這brzeskiej twierdzy. Fort "Uj軼ie” mia kluczowe znaczenie dla obrony miasta od strony morza. W latach 1770-1774 na miejscu poprzednich umocnie zosta wybudowany okr庵造 fort o grubych murach. Na g鏎nej platformie fortu usytuowane by造 dzia豉 rozpo軼ieraj帷 "parasol ochronny” nad ca造m portem.

W latach 1832-1836 podczas modernizacji nadaj帷ej ostateczny kszta速 fortu dokonano pogrubie mur闚 poprzez domurowanie dodatkowego p豉szcza z ceg造, oraz wymurowano 軼iany os這nowe sza鎍a, kt鏎e zachowa造 si do dnia dzisiejszego.

Fort "Uj軼ie” w obecnym kszta販ie sk豉da si z trzech kondygnacji. W najni窺zej, podziemnej znajdowa造 si magazyny prochu, amunicji oraz 篡wno軼i .Warta uwagi jest istniej帷a do dnia dzisiejszego studnia z pitn wod. 字odkowa sala, obecnie kawiarnia, by豉 sal za這gow, natomiast g鏎na i taras by造 stanowiskami ogniowymi artylerii. Taras ponadto by przykryty czap ziemn spe軟iaj帷 rol kulochwytu.

W roku 1873, po wojnie niemiecko-francuskiej, Ko這brzeg straci status twierdzy i nast徙i豉 demilitaryzacja. Konsekwencj tych dzia豉 r闚nie fort "Uj軼ie” straci na znaczeniu. W roku 1899 na sza鎍u fortu zosta豉 wybudowana stacja pilot闚 o lekkiej ryglowej konstrukcji. Mo積a j by這 w razie konieczno軼i 豉two i szybko rozebra. Do budynku stacji pilot闚 od strony po逝dniowo-zachodniej przylega豉 25metrowa wie瘸 latarni morskiej o takiej samej samej konstrukcji. Obiekt utrzymany w kolorze br您owym z ciemniejsz konstrukcj ryglow przykryto dachem z gontu.

安iat這 latarni usytuowane by這 na wysoko軼i 14 m i 鈍ieci這 czerwonym 鈍iat貫m ci庵造m. Po zastosowaniu soczewki o ogniskowej 150 mm jego zasi璕 wynosi 8 Mm. Dopiero w roku 1904 wprowadzono 鈍iat這 przerywane. W takim kszta販ie obiekt przetrwa do 1909 roku, kiedy to na miejscu ryglowej konstrukcji wybudowano masywny budynek z ceg造. O鄉iok徠na wie瘸 latarni usytuowana by豉 w miejscu swojej poprzedniczki. Elewacja budynku by豉 w kolorze 鄴速ym. Gazowe 鈍iat這 瘸rowe znajdowa這 si na wysoko軼i 25 m n.p.m. i mia這 zasi璕 12 Mm. W tym kszta販ie obiekt przetrwa do ostatnich dni walk o Ko這brzeg w 1945 roku.

Od pocz徠ku walk o Ko這brzeg w forcie "Uj軼ie” znajdowa這 si stanowisko dowodzenia komendanta portu. 13 marca na jego rozkaz zosta豉 wysadzona stacja pilot闚 wraz z latarni morsk gdy stanowi豉 doskona造 punkt orientacyjny dla polskiej artylerii ostrzeliwuj帷ej port i uj軼ie Pars皻y. W ko鎍owej fazie walk punkt dowodzenia przeniesiony zosta na pok豉d niszczyciela "Z-34” kt鏎y operowa na ko這brzeskiej redzie wraz z innymi jednostkami. 18 marca 1945 roku o godz. 6.45 ko這brzeski port zosta zdobyty i tego samego dnia odby造 si za郵ubiny z morzem. Uroczysto嗆 za郵ubin oraz msza polowa odby造 si przy forcie stanowi帷ym p騧niejsz podstaw latarni morskiej.

Bezpo鈔ednio po zako鎍zeniu walk o Ko這brzeg przyst徙iono do odbudowy latarni morskiej. Rosyjscy projektanci zrezygnowali z poprzednich rozwi您a i postanowili zbudowa wie輳 latarni na sklepieniu fortu. Latarnia Morska w Ko這brzegu spe軟ia豉 i spe軟ia do dnia dzisiejszego dwie funkcje: obiektu nawigacyjnego oraz pomnika ku czci poleg造m o wyzwolenie miasta. Wydarzenia te upami皻niaj emblematy i tablica pami徠kowa wmurowane w elewacj obiektu. Mury wie篡 wzniesiono z czerwonej licowanej ceg造 rozbi鏎kowej. Zwie鎍zeniem wie篡 latarni by豉 galeryjka na kt鏎ej szczycie jako 鈍iat這 nawigacyjne umieszczono du膨 czerwon gwiazd.

W wyniku licznych protest闚 鈔odowisk morskich w nied逝gim czasie zosta豉 usuni皻a i zast徙iona znormalizowanym 鈍iat貫m nawigacyjnym.

Do roku 1963 wok馧 latarni na cmentarzu wojennym spoczywa造 cia豉 kilkudziesi璚iu polskich i rosyjskich 穎軟ierzy poleg造ch w walkach o wyzwolenie miasta. Spoczywa豉 tu r闚nie p.por. Emilii Gierczak kt鏎a pod nawa軟ic ognia poderwa豉 sw鎩 oddzia do ataku na dworzec kolejowy. 27.04.1963 polegli przeniesieni zostali na cmentarz komunalny na kt鏎ym wydzielone zosta造 kwatery wojskowe. W sierpniu 1979 roku Urz康 Morski, 闚czesny gospodarz obiektu, przyst徙i do kapitalnego remontu wie篡 latarni. Wymieniono drewnian konstrukcj schod闚 na stalow. Zmieniono r闚nie zwie鎍zenie wie篡 latarni ze zmian optyki w陰cznie kt鏎a rozb造s豉 29.07.1981 r. i 鈍ieci do dnia dzisiejszego(1a). Jest to laterna typu PRB-21, jak na tamte czasy bardzo nowoczesna konstrukcja.

Sk豉da si z 20, 200 Watowych 瘸r闚ek zasilanych 30 Voltowym pr康em, zamontowanych w panelach po 2 szt. Dwa zestawy paneli ustawionych w pi璚iok徠y, jeden na drugim przesuni皻e s wzgl璠em siebie o 36o co daje dziesi璚iok徠.( 4a) Ca這嗆 ustawiona jest na obrotowym stole kt鏎y wykonuje dwa obroty na min.(3a ) W ten spos鏏 uzyskiwana jest charakterystyka 鈍iat豉- 2 sek. 鈍iat豉 1 sek. przerwy. Zasi璕 鈍iat豉 wynosi 16Mn (29,6km) .Do dnia dzisiejszego wygl康 wie篡 latarni nie uleg zmianie . Bardziej dramatyczne by造 losy fortu i sza鎍a na, kt鏎ym stoi Latarnia Morska.

Od zako鎍zenia dzia豉 wojennych do roku 2001 na obiekcie nie by造 prowadzone 瘸dne prace remontowe ani konserwatorskie. Wp造w niszcz帷ego 鈔odowiska morskiego, z帳 czasu, zaniedbania w postaci braku wentylacji, jakiegokolwiek ogrzewania oraz braku zabezpieczenia sp瘯anych taras闚 przed penetracj w鏚 opadowych zrobi造 swoje. Nast徙i造 liczne sp瘯ania i rozwarstwienia poszycia.

W roku 2001 Urz康 Miasta b璠帷y w豉軼icielem obiektu odda obiekt w dzier瘸w obliguj帷 dzier瘸wc do wykonania prac remontowo - konserwatorskich na w豉sny koszt. W ramach remontu zosta造 wykonane nast瘼uj帷e prace:

  • wymiana posadzki fortu

  • wykopanie i odtworzenie "suchej fosy” wok馧 fortu

  • adaptacja jednej z sal na tawern

  • zbicie cementowych tynk闚 i odtwarzanie pierwotnego wygl康u dw鏂h pozosta造ch sal (wystawy tematyczne)

  • cz窷ciowa wymiana i naprawa mur闚 fortu

  • oczyszczenie i hydrofobizacja mur闚 fortu

  • cz窷ciowa wymiana i naprawa mur闚 sza鎍a

  • oczyszczenie i hydrofobizacja mur闚 sza鎍a

  • budowa schod闚 陰cz帷ych Bulwar Szyma雟kiego z obiektem

  • cz窷ciowa wymiana nawierzchni wok馧 obiektu

Wszelkie prawa do serwisu z pomini璚iem materia堯w foto i tekstowych posiada WebDesign Q Tomasz Kolasa
78-100 Ko這brzeg | ul. Morska 1 | tel.: (0-94) 35-204-47 | mobile 502 058 767 | 502 058 870
www.latarnia.kolobrzeg.pl | m.kuzniewicz@op.pl | LOKALIZACJA